Những suy diễn sai lệch về Dự thảo Nghị định phòng, chống vi phạm pháp luật liên quan tin giả, tin sai sự thật

Trong những năm gần đây, tin giả đã và đang là vấn đề nhức nhối của nhiều quốc gia trên thế giới do những tác hại tiêu cực mà nó gây ra. Việt Nam là một nước có tỉ lệ người dân sử dụng mạng xã hội rất cao, vấn nạn tin giả là một nguy cơ thường trực, gây những tác hại khôn lường đến mọi lĩnh vực của đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh. Mặc dù đã có quyết tâm cao cùng với những biện pháp khá quyết liệt, nhưng tin giả vẫn chưa được kiểm soát, ngăn một cách hiệu quả. Trong khi đó, các thế lực thù địch vẫn đang tìm mọi cách sử dụng triệt để tin giả để chống phá đất nước. Việt Nam nằm trong tốp đầu các nước có số lượng thông tin vi phạm pháp luật cần phải xử lý. Vì vậy, việc xây dựng một nghị định mới để khắc phục những vướng mắc, bất cập phát sinh trong việc bảo đảm an ninh mạng, phù hợp với yêu cầu thực tiễn trong giai đoạn hiện nay là rất cần thiết. Vừa qua, Bộ Công an đã tổ chức lấy ý kiến góp ý của các cơ quan, tổ chức, cá nhân đối với dự thảo nghị định này để tiếp tục chỉnh sửa, bổ sung, hoàn thiện.

Một số báo mạng phương Tây và trang mạng xã hội cá nhân có những nhận định, suy diễn sai lệch về dự thảo Nghị định này. BBC tiếng Việt ngày 26/2 có bài viết “Thấy gì từ dự thảo nghị định tin giả mà Bộ Công an công bố dịp Tết?”, cho rằng Bộ Công an không phải là bên phù hợp để soạn thảo nghị định này vì công an là lực lượng hành pháp, có thể điều tra, khởi tố, chứ không thể là bên tự viết ra luật rồi dùng chính luật mình tạo ra để bắt phạt người khác. Trên kênh YouTube cá nhân, Lê Trung Khoa, một đối tượng chuyên tung tin sai sự thật, cũng lớn tiếng vu khống rằng nghị định mới này núp dưới danh nghĩa bảo vệ an ninh quốc gia và không có sự đồng thuận của người dân, sẽ thay đổi hoàn toàn quyền tự do ngôn luận vốn đã bị chèn ép tại Việt Nam; rằng việc thiết lập một cơ chế vừa soạn thảo, vừa thực thi, vừa quản lý dữ liệu sẽ tạo ra một quyền lực tuyệt đối và khép kín cho Bộ Công an. Một số bình luận cũng a-dua theo, phê phán chính quyền trong nước thường quy chụp những ý kiến phản biện, quan điểm cá nhân mang tính góp ý, xây dựng thành những hành vi vi phạm pháp luật để xử lý, phê phán Bộ Công an lấn át quyền xây dựng luật của Quốc hội, rằng “Quốc hội Việt Nam có cũng như không”…

Trước hết nói về quy trình soạn thảo các văn bản quy phạm pháp luật. Ở Việt Nam và ở nhiều nước khác trên thế giới, kể cả một số nước châu Âu, mô hình cơ quan soạn thảo dự án luật chủ yếu theo hướng kết hợp, trong đó Chính phủ đóng vai trò trung tâm chủ trì soạn thảo, chịu trách nhiệm chính trước Quốc hội. Các bộ, cơ quan ngang bộ được phân công chủ trì xây dựng luật chuyên ngành với sự tham gia của các chuyên gia và cơ quan chuyên môn. Đây là một cách làm phổ biến và hợp lý bởi vì trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình, các cơ quan này phát hiện ra những khó khăn, tồn tại trong việc thực thi pháp luật và để giải quyết những khó khăn, tồn tại này các cơ quan này chính là nơi hiểu một cách chính xác nhất các nội dung cần phải được sửa đổi, bổ sung trong các văn bản quy phạm pháp luật mới. Mô hình soạn thảo kết hợp này giúp tận dụng kiến thức chuyên môn sâu của các bộ, ngành trong các lĩnh vực cụ thể, đồng thời là công sức nghiên cứu và trí tuệ tập thể, chứ không chỉ là sản phẩm của một bộ, ngành nào đó. Quy trình xây dựng và thông qua dự thảo luật tại Việt Nam rất chặt chẽ, bao gồm nhiều bước, phải qua nhiều cơ quan thẩm tra, được thảo luận tại Ủy ban Thường vụ Quốc hội; phải lấy ý kiến các đối tượng chịu sự tác động, ý kiến các chuyên gia và đại biểu Quốc hội, nếu có ý kiến khác nhau sẽ phải biểu quyết lại hoặc lùi thời gian thông qua. Trên thực tế đã có những dự thảo văn bản pháp luật không được Quốc hội thông qua, chẳng hạn như năm 2018 Quốc hội Việt Nam đã quyết định dừng và chưa thông qua dự án Luật Đặc khu vì có nhiều ý kiến trái chiều. Một số dự thảo khác cũng bị Quốc hội tạm dừng, rút lại hoặc hoãn thông qua để nghiên cứu thêm, chỉnh sửa khi chưa đạt đủ số phiếu tán thành hoặc còn nhiều tranh luận trái chiều.

Điều đó cho thấy, những luận điệu nói rằng Bộ Công an lấn át quyền xây dựng luật của Quốc hội, Quốc hội Việt Nam không có vai trò gì trong việc xây dựng luật hay Bộ Công an không phải là bên phù hợp để soạn thảo Nghị định, rằng Bộ Công an không thể tự viết ra luật rồi dùng chính luật mình tạo ra để bắt phạt người khác… hoàn toàn chỉ là những chiêu trò vu khống, xuyên tạc của các đối tượng xấu, không dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn.

Hiện nay, hoạt động tạo dựng, phát tán tin giả đang tiếp tục có nhiều diễn biến mới rất phức tạp, đặc biệt với sự ứng dụng tràn lan của công nghệ sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ con người là nhiệm vụ rất quan trọng, chứ không phải là chiêu bài mà Bộ Công an sử dụng để xây dựng Dự thảo Nghị định phòng chống tin giả như các đối tượng xấu cố tình xuyên tạc. Nói không với tin giả - đó không chỉ là nhiệm vụ của Bộ Công an, mà là trách nhiệm, quyền lợi và nghĩa vụ của tất cả mọi người./.